Szanowni Państwo,
mamy zaszczyt zaprosić Państwa do udziału w ogólnopolskim interdyscyplinarnym seminarium naukowym
Józef Czapski – życie, działalność i twórczość oraz jego związek z Mordami
Seminarium odbędzie się 10 listopada 2026 roku (wtorek).
Miejscem obrad będzie Sala Konferencyjna Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Mordach (ul. Parkowa 9).
Rok 2026, uchwałą z dnia 26 września 2025 roku, został ustanowiony przez Sejm RP Rokiem Józefa Czapskiego. Mało kto wie, że jego życie nierozerwalnie było związane z miastem Mordy (jego siostra Karolina z Hutten-Czapskich Przewłocka żyła i mieszkała ze swym mężem Henrykiem – ostatnim właścicielem majątku w Mordach). Przed II wojną światową pałac w Mordach był dla rodzeństwa Karli, tj. Marii i Józefa Czapskich, poniekąd domem rodzinnym, który w niewielkim stopniu mógł zastąpić utracony dom w Przyłukach (zabrany przez bolszewików). W mordzkim pałacu zmarł też ich ojciec – Jerzy Czapski.
Józef Czapski, żyjący w latach 1896–1993, był wybitnym malarzem, jednym z czołowych przedstawicieli środowiska kapistów, które odegrało kluczową rolę w polskiej sztuce XX-lecia międzywojennego. Był także znakomitym pisarzem, autorem głębokich esejów o sztuce i literaturze oraz unikalnych dzienników obejmujących około trzystu zeszytów. Jako uczestnik wojny polsko-bolszewickiej został odznaczony Orderem Virtuti Militari. We wrześniu 1939 roku trafił do niewoli sowieckiej. Był świadkiem zbrodni katyńskiej, a po zwolnieniu w 1941 roku – oficerem armii gen. Władysława Andersa. W swojej książce „Na nieludzkiej ziemi” przedstawił wstrząsający obraz Związku Sowieckiego w czasie II wojny światowej. Po wojnie, jako emigrant, współtworzył z Jerzym Giedroyciem paryską „Kulturę”. Czapski był jednym z prekursorów pojednania polsko-ukraińskiego i idei zjednoczonej Europy. Już w latach 50. XX wieku próbował przekonywać możnych tego świata do budowy porozumienia między narodami. Był arystokratą o najszczerszych demokratycznych przekonaniach. Czapski, urodzony w Pradze i wychowany pod Mińskiem, często odpoczywający i bywający w Mordach koło Siedlec, czuł się równie dobrze w Warszawie jak i w Paryżu – łączył głębokie poczucie europejskości z polskim patriotyzmem. W komunistycznej Polsce był uznawany za wroga, dlatego został objęty zakazem publikacji. Jego twórczość była dostępna dzięki wydawnictwom podziemnym, a później powracała za sprawą licznych publikacji i wystaw. Postać Józefa Czapskiego zasługuje na poznanie przez jak najszersze grona i może stanowić inspirację dla współczesnych, zwłaszcza młodych Polaków w ich drodze do polskości – tym samym europejskości.
Na seminarium naukowym pragniemy zająć się zagadnieniami osoby Józefa Czapskiego – jego bardzo ciekawego i barwnego życia, działalności, twórczości oraz jego związkom z Mordami. Do udziału w interdyscyplinarnym przedsięwzięciu naukowym zapraszamy specjalistów i badaczy różnych tekstów kultury: historyków, literaturoznawców, kulturoznawców, historyków sztuki, językoznawców, antropologów, przedstawicieli nauk społecznych oraz entuzjastów i pasjonatów powyższej tematyki.
Seminarium naukowe jest jednym z działań projektu Ocalić od zapomnienia – Józef Czapski w Mordach i okolicy, które jest realizowane w bieżącym roku przez Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Mordach w ramach programu Muzeum Historii Polski „Patriotyzm Jutra 2026”. Z tego względu od uczestników seminarium nie pobieramy żadnej opłaty wpisowej (seminaryjnej).
W związku z tym, że zadanie Ocalić od zapomnienia – Józef Czapski w Mordach i okolicy jest realizowane do 20 listopada br., zeszyt edukacyjny z wygłoszonymi tekstami, musimy wydać drukiem w nieprzekraczalnym terminie do tego dnia. Z tego powodu termin nadsyłania tekstów do druku mija z dniem 12 listopada 2026 r. o godz. 23:59:59. Następnie wszystkie nadesłane w terminie teksty uczestników, którzy wygłosili teksty podczas seminarium, zostaną przekazane do wydania.
Dla uczestników seminarium zapewniamy ciepły posiłek, serwis kawowy oraz poczęstunek, a także egzemplarz poseminaryjnego zeszytu edukacyjnego.
Informacje dotyczące dojazdu do Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Mordach przesyłamy w oddzielnym załączniku.
Wypełniony formularz zgłoszeniowy (w załączniku) prosimy wysyłać do 6 listopada 2026 r. na adres: e.biarda@mordy.pl.
Potwierdzenia zakwalifikowania do seminarium prześlemy najpóźniej do dnia 8 listopada 2026 r.
Serdecznie zapraszamy.
KOMITET ORGANIZACYJNY:
Emilia Biarda
– Zastępca Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Kultury w Mordach
dr inż. Piotr Michalak
– Zastępca Burmistrza Miasta i Gminy Mordy
Łukasz A. Wawryniuk
– Burmistrz Miasta i Gminy Mordy
dr hab. Beata Walęciuk-Dejneka
profesor uczelni
dr hab. Sławomir Sobieraj
profesor uczelni
– Dyrektor Instytutu Językoznawstwa
i Literaturoznawstwa Uniwersytetu w Siedlcach
Michał Przewłocki
– Prezes Fundacji Domu Wschodniego
Natalia Adamczuk
Marcin Ptak
– Zarząd Stowarzyszenia
Wspólnie – Aktywnie – Społecznie
dr Rafał Dydycz
dr Rafał Dmowski
– Dyrektor Archiwum Uniwersytetu w Siedlcach
dr Witold Bobryk
Wojciech Biarda
– Prezes OSP Czuryły
Marlena Soszyńska
– Dyrektor Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej im. Ireny Ostaszyk w Mordach
